De axenroos

Sociale vaardigheden is een nieuw gegeven in de eindtermen.  Kinderen moeten leren zichzelf kennen en weten hoe ze kunnen reageren in bepaalde situaties.  Aan de hand van de dieren uit de axenroos van Nand Cuvelier, proberen wij dit jaar binnen ons thema "dieren" hieraan vorm te geven.  Elke maand wordt in elke klas een dier aangebracht uit de axenroos.  Via kringgesprek, rollenspel en drama proberen we inhoud te geven aan elk dier.  Veel kinderen herkennen zich zo in één of ander dier.  Vanaf volgend jaar proberen we dan de dieren te integreren bij het oplossen van sociale problemen.  

In een ouderavond werd  de axenroos ook toegelicht, zodat ouders de principes thuis ook kunnen toepassen.  U kunt het verslag dat hierbij werd meegegeven hieronder integraal lezen.  Alle informatie hierover komt uit het boek "Sociaal Vaardig? Lieve deugd" samengesteld door een team van de relatiestudio uit Gent en uitgegeven bij de uitgeverij "Die Keure"  ISBN 90 6200 899 2

Hieronder wordt de axenroos schematisch voorgesteld.  Door op een dier te klikken kan je meer informatie krijgen over het dier als een doc-document.  Lees wel best eerst de inleidende tekst "De Stad van axen" die eronder staat.

De stad van Axen

Een ax is een geheel van vaardigheden die een mens kan gebruiken om 'goed' te functioneren. Een goed functionerende mens slaagt erin in elke situatie vanuit de juiste ax te handelen, te spreken . .... Bij een gezond handelen zal je dus van de ene ax naar de andere overstappen.

Wie erin slaagt in alle axen zeer stabiel te verblijven, zal een sterke persoonlijkheid ontwikkelen.

Het kan echter zijn dat je in je functioneren merkt dat je een bepaalde ax 'overdrijft'. Dan vertoef je op de walletjes. Je kan daarvan `genezen' door te ieren vanuit de ware ax te handelen.

Er zijn zes verschillende axen te onderkennen. We geven die een dierennaam als herkenningsmiddel. Deze vergelijking kan echter ook verwarring stichten als je het dier koppelt aan eigenschappen zoals in sprookjes wel eens gebeurt...

1. De leeuw: leiding nemen, instructies geven, leerstof aanbieden, regels bepalen, .... 2. De hond: volgen, aannemen, ervan genieten, .... 3. De schildpad: twijfelen zonder al een oordeel te vellen, in het niet‑weten blijven staan,(bedenk)‑ tijdvragen,... 4. De uil: energie opdoen, niets zeggen, op jezelf blijven, .... 5. De steenbok: weerstand‑voelen, verzet aantekenen, niet akkoord gaan, .... 6. De havik: aanvallen, ageren, protesteren, ....

Aan de hand van een gesprek willen we proberen de axen te benoemen...

Jan, wil jij brood halen? Sorry ma, maar ik ben aan 't studeren. Dat is nu toch altijd hetzelfde met jou. Telkens als er iets gedaan moet worden, heb jij het o zo druk. Jij moet niet zo hoog van de toren blazen, wie was er gisteren ook snel weg toen pa vroeg om de auto te wassen..".

Kom, laten we daar nu geen ruzie over maken. Nee. mams,.... Mams, ik vind dat broer toch gelijk heeft. Zeg, zus, nu moet je niet gaan lief doen... Nee, broer, je hebt gelijk. Ik ben gisteren weggelopen met een smoes. Hé, hé, ....wat een eerlijkheid ...maar 'k vind het tof dat je toegeeft. Kan jij nu om brood gaan broer?

Enkele belangrijke zaken die je moet weten:

Elke ax moet je `positief' zien. Kinderen moeten dus leren om op een positieve manier in de ax te staan.

Je kan hen dus uitdagen om leiding te nemen, aan te nemen, in een niet weten blijven, mogen twijfelen, mogen verzet aantekenen, mogen kritiek geven ....

Elk kind heeft zijn eigen sterke axen. Het is goed dat kinderen die leren kennen.

Elk kind heeft zijn zwakkere azen. Het is goed dat kinderen die leren kennen en aanvaarden.

Wanneer kinderen in de sfeer van de walletjes geraken, ligt daar een reden onder. Kinderen worden immers gedwongen om in de walletjes te gaan leven.

Het is echter voor de `vroedvrouw of -man' belangrijk dat hij dit ziet en kan benoemen. Hij staat er ontvankelijk voor (is niet gelijk aan goedkeuren).

Het is zijn/haar taak om het kind uit de walletjes te halen aanvankelijk door het gedrag te begrenzen (en dus niet het kind) ....om daarna het kind te leren zelf verwoorden wat het in de walletjes doet.

Zoek een antwoord op de volgende vraag vanuit de verschillende axen:

Vriend, kan jij me zeggen waar de St.-Martinuskerk ligt? de leeuw: de havik: de steenbok: de hond: de schildpad: de uil:

In de klaspraktijk:

*in een gesprekje de verschillende axen uitproberen: Leg de verschillende ax‑kaartjes in het midden. Open het gesprek en laat een kind een kaartje nemen en reageren vanuit de ax die op het kaartje staat. *Tijdens de gewone activiteiten bepaald gedrag van kinderen laten benoemen. Jan is nu een hond. Eis is nu een schildpad. *be relatie bekijken tussen de verschillende axen: Een havik ten opzichte van een havik .... Een steenbok ten opzichte van een havik .... *De gevolgen van die relaties bekijken .... *Axen laten benoemen bij elkaar.
Jij bent een echte       :.
*Laten ontdekken in welke ax iemand niet goed functioneert...
*Een stambeeld maken van de verschillende dieren en de verhouding ertussen.
*Bepaalde situaties in beeld brengen en vanuit het beeld laten verwoorden wat iemand denkt, voelt, zou doen, ....